[Thuốc corticoid gồm những loại nào?] Tác dụng và cách dùng

1
192

Ngày nay, nhóm thuốc corticoid đang ngày càng được sử dụng rộng rãi. Theo các chuyên gia, nếu sử dụng thuốc corticoid hợp lý sẽ đem lại hiệu quả cao trong điều trị. Tuy nhiên, nếu không biết, lạm dụng sử dụng nhiều có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.

Bài viết dưới đây sẽ cung cấp danh mục thuốc corticoid, tên các loại thuốc có chứa corticoid. Và những tác dụng của thuốc corticoid gây ra nếu dùng quá liều.

Corticoid là gì?

Corticoid (tên đầy đủ là glucocorticoid) là một loại thuốc kháng viêm được chỉ định trong nhiều bệnh lý khác nhau. Thuốc corticoid dùng trong điều trị bệnh, có tác dụng tương tự như hormone sản xuất bởi tuyến thượng thận (hai tuyến nhỏ nằm phía trên thận).

Các dạng thuốc corticoid

Hiện nay , thuốc corticoid được sản xuất dưới nhiều dạng khác nhau. Cụ thể như:

  • Dạng viên (corticoid dùng đường uống)
  • Dạng tiêm trực tiếp vào trong mạch máu, trong khớp, cơ
  • Dạng hít qua miệng
  • Dạng xịt mũi
  • Dạng dung dịch dùng với máy khí dung
  • Dạng kem, gel, thuốc mỡ…. dùng tại chỗ (bôi ngoài da, nhỏ mắt, mũi, tai….)

Xem thêm: [Hướng dẫn] Sử dụng thuốc Diclofenac chống viêm, giảm đau

Danh mục thuốc corticoid có trên thị trường

Hiện nay, thuốc corticoid có trong thành phần của những loại thuốc sau:

  • Thuốc medrol chứa thành phần methylprednisolone,
  • Thuốc fucicort chứa thành phần betamethasone,
  • Thuốc điều trị bệnh hen symbicort chứa thành phần budesonide,
  • Thuốc flucinar chứa thành phần fluocinolone,
  • Thuốc nhỏ mắt polydexa chứa thành phần dexamethasone…

Người bệnh có thể nhận biết các loại thuốc có chữa thành phần coticoid dựa vào tờ hướng dẫn sử dụng đi kèm bên trong hộp thuốc. Theo các chuyên gia y tế, việc nhận biết thuốc coticoid sẽ giúp người bệnh sử dụng đúng liều lượng, đúng mục đích điều trị. Từ đó, hạn chế tối đa biến chứng cũng như tình trạng tương tác thuốc nguy hiểm có thể xảy ra.

Tên các loại thuốc có chứa corticoid

Rất khó để liệt kê tất cả các tên thuốc có chứa thành phần corticoid. Chúng tôi chỉ có thể cung cấp nhóm thuốc chữa corticoid thường chứa các thành phần sau đây:

  • Hydrocortisone
  • Prednisolone
  • Methylprednisolone
  • Prednisone
  • Fluocinolone
  • Triamcinolone
  • Fluticasone;
  • Beclomethasone,
  • Betamethasone,
  • ..

Để dễ dàng nhận biết hơn bạn có thể dựa vào kí hiệu để biết nhóm thuốc có chứa corticoid:

Thông thường các nhóm thuốc corticoid thường có đuôi “sone” (“son”) hoặc “olone” (“olon”). Tuy nhiên cũng có những trường hợp ngoại lệ, ví dụ: budesonide.

Do đó, để chắc chắn việc bạn sử dụng thuốc thì trước khi sử dụng cần đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng cả về thành phần, công dụng, cách sử dụng, thời hạn sử dụng và chỉ sử dụng nhóm thuốc corticoid khi có sự chỉ định từ bác sĩ hoặc dược sĩ tư vấn.

Thuốc corticoid điều trị các bệnh lý nào?

Nhóm thuốc có chứa corticoid được sử dụng trong điều trị nhiều bệnh lý khác nhau. Cụ thể như:

  • Hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính
  • Cơn gút cấp
  • Điều trị các bệnh tự miễn (như viêm khớp dạng thấp, bệnh Crohn, lupus….): các bệnh mà trong đó hệ thống miễn dịch của cơ thể (hệ thống có tác dụng bảo vệ cơ thể chống lại nhiễm trùng) tấn công vào các mô và cơ quan khỏe mạnh.
  • Một số bệnh lý ngoài da: eczema, vảy nến, phát ban, kích ứng nhẹ do côn trùng đốt…
  • Thay thế hormone tuyến thượng thận khi cơ thể không tự sản xuất đủ các hormone này.
  • Buồn nôn và nôn: corticoid dùng đường uống có thể được sử dụng cùng với các thuốc khác để dự phòng buồn nôn và nôn do thuốc điều trị ung thư
  • Dự phòng thải ghép: corticoid có thể được sử dụng cùng các thuốc khác để dự phòng hệ miễn dịch tấn công các cơ quan vừa được ghép (ví dụ: gan, thận….)
  • Các phản ứng dị ứng nặng: dùng trong thời gian ngắn để làm giảm các phản ứng dị ứng nặng.

Tác dụng phụ của thuốc corticoid

Các chuyên gia y tế cho biết, corticoid là một trong những nhóm thuốc điều trị đem lại hiệu quả cao, điều trị trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, nếu không thận trọng khi dùng thuốc, có thể mang đến nhiều tác dụng phụ không mong muốn.

Trong trường hợp người bệnh chỉ sủ dụng trong khoảng thời gian ngắn, thì tỉ lệ gặp phải tác dụng phụ sẽ thấp hoặc chỉ gặp một số triệu chứng nhẹ như: mất ngủ, khó ngủ, kích ứng dạ dày,….

Ngược lại, nếu dùng thuốc sai cách, hoặc lạm dụng thuốc trong thời gian dài. Hoặc sử dụng mỗi đợt dùng ngắn nhưng lại lặp đi lặp lại nhiều lần, rất dễ gây nhiều tác dụng phụ. Bên cạnh đó, dùng thuốc corticoid liều càng cao thì tác dụng phụ càng lớn và càng nguy hại cho sức khỏe.  Dưới đây là những tác phụ có thể gặp phải khi sử dụng thuốc không đúng cách:

  • Đối với hệ tiêu hóa: Gây đau thượng vị, viêm loét dạ dày hay viêm tụy,…
  • Tác dụng phụ của thuốc ảnh hưởng đến da: Gây ban đỏ, chậm liền sẹo, mụn trứng cá, thậm chí teo da
  • Ảnh hưởng đến hệ thần kinh: khiến người bệnh bị mất ngủ, rối loạn tâm thần.
  • Nghiêm trọng hơn có thể gây rối loạn chuyển hóa, bao gồm tăng đường máu, làm tăng mức độ bệnh đái tháo đường,…
  • Thuốc corticoid có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng
  • Ảnh hưởng nghiêm trọng tới thị giác như gây đục thủy tinh thể hay tăng nhãn áp,…
  • Lạm dụng corticoid quá liều có thể gây tăng huyết áp
  • Gây phù do giữ natri và nước
  • Loãng xương, teo cơ và loạn dưỡng cơ
  • Nguy hại nghiêm trọng khi dùng quá liều Corticoid là nguy cơ cao bị teo tuyến thượng thận, khiến tuyến thượng thận không còn khả năng bài tiết hormon như bình thường.

Lưu ý: Trong trường hợp bệnh nhân cần dùng Corticoid trong thời gian dài thì bác sĩ sẽ có những điều chỉnh phù hợp dựa vào thể trạng cũng như giai đoạn bệnh. Nhằm hạn chế và kiểm soát được các triệu chứng.

Xem thêm: [Tổng hợp] 15 Thuốc chữa xương khớp hiểu quả nhất hiện nay

Nên sử dụng thuốc corticoid như thế nào?

Với những thông tin trên đây, có thể thấy thuốc corticoid nếu không sử dụng đúng liều lượng và chỉ định của bác sĩ. Thuốc có thể gây ra nhiều tác dụng phụ vô cùng nguy hiểm.

Các chuyên gia y tế khuyên rằng, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thuốc hay mua thuốc theo đơn cũ. Nên tái khám và làm đúng theo chỉ định của bác sĩ để phát hiện sớm những tác dụng phụ (nếu có) và được khắc phục hiệu quả.

Như đã nói ở trên, thuốc corticoid được bào chế dưới nhiều dạng. Vì vậy, ở mỗi dạng sẽ có cách sử dụng khác nhau:

Thuốc corticoid dạng dạng uống (viên, siro…)

Các chuyên gia khuyến cáo, người bệnh nên sử dụng sau khi ăn, để hạn chế kích ứng dạ dày. Sau khi được bác sĩ kê đơn, người bệnh nên tuân thủ theo đúng phác đồ mà bác sĩ đưa ra. Đảm bảo dùng đúng và đủ liều lượng thuốc.

Tuyệt đối không được đột ngột ngừng thuốc. Nếu bạn đã dùng corticoid trong một thời gian dài. Ngừng thuốc đột ngột có thể gây ra các triệu chứng nghiêm trọng. Thậm chí, có thể đe dọa tính mạng.

Trong quá trình điều trị, bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn cách giảm liều thuốc từ từ trước khi ngừng hẳn. Chứ không nên tự ý dừng sử dụng thuốc. Thông thường quá trình này kéo dài vài tuần để cơ thể có đủ thời gian khôi phục lại khả năng sản xuất hormone tự nhiên

Thuốc bôi dạng kem bôi hoặc mỡ dùng ngoài da

Người bệnh chỉ dùng một lượng nhỏ đủ để bao phủ một lớp mỏng lên vùng da bệnh. Điều này giúp dự phòng quá nhiều thuốc hấp thu vào trong cơ thể và có thể gây tác dụng phụ. Không nên bôi vào vùng da trầy xước, không lành lặn hoặc vùng da thường xuyên bị cọ xát. Và tuyệt đối không nên băng vùng bôi thuốc.

Corticoid dạng hít

Các chuyên gia y tế cho biết, thuốc corticoid dạng hít thường không gây tác dụng phụ nghiêm trọng, một số tác dụng phụ thường gặp (nấm miệng, khàn giọng) có thể dự phòng dễ dàng bằng việc thực hiện đúng kỹ thuật xịt hít và súc miệng sau khi dùng thuốc.

Chế độ ăn khi sử dụng thuốc corticoid

Trong quá trình sử dụng thuốc corticoid, người bệnh cần chú ý đến chế độ dinh dưỡng. Điều này không chỉ làm hạn chế đi những tác dụng phụ của thuốc gây ra. Mà còn giúp tăng cường sức đề kháng cho cơ thể. Giúp người bệnh có sức để chống lại bệnh tật.

Những lưu ý về chế độ ăn khi dùng thuốc corticoid người bệnh cần lưu ý:

  • Người bệnh cần hạn chế chất đường, mỡ, muối,..
  • Tuyệt đối khiêng uống các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá,…
  • Tăng cường ăn nhiều chất đạm có trong thịt, cá, trứng,…
  • Bổ sung nhiều thực phẩm có chữa vitamin và kali có trong các loại hoa quả như chuối, cam,… để hạn chế triệu chứng Cushing: làm tăng đường huyết, làm tăng dự trữ mỡ, làm thoái biến protid, giữ natri và mất kali trong cơ thể…

Vừa rồi là toàn bộ thông tin về thuốc corticoid, công dụng, tác dụng phụ, và cách sử dụng. Hi vọng rằng, bài viết trên đây đã giúp ích được cho tất cả mọi người. Khi phát hiện cơ thể mệt mỏi, hoặc có những dấu hiệu bệnh, cần chủ động đi khám và tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ.

1 BÌNH LUẬN

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây