[Bật mí] 10 Công dụng của tam thất mang lại trong điều trị bệnh

0
88

Tam thất là một dược liệu quý không thua kém gì nhân sâm. Tam thất bắc là thảo dược có tác dụng cầm máu, tăng cường sức khỏe và chữa được nhiều loại bệnh khác nhau…

Tác dụng của tam thất được mọi người nhắc đến và đề cập rất nhiều. Tuy nhiên, công dụng chính xác và cách dùng như thế nào? Hãy tìm hiểu rõ hơn qua bài viết này nhé!

Mô tả về cây tam thất

Tam thất bắc là loài thân thảo thuộc họ ngũ gia bì. Trong đông y nó được gọi với nhiều cái tên như: Kim bất hoán, Sâm tam thất, Điền thất… Tên khoa học là: Panax Pseudoginseng Wall.

Tam thất bắc là loại thảo dược xuất hiện từ thời thượng cổ. Tam thất bắc từ lâu đã được coi như một loại dược liệu quý hiếm có công dụng vượt trội trong bồi bổ sức khỏe.

Tam thất bắc là thảo dược có giá trị ngàn với nhân sâm 10 năm. Đây là loại thảo dược lâu năm, có lá xanh đậm, cao khoảng 30 – 50cm. Tất cả các bộ phận của cây tam thất đều có thể điều chế thành làm thuốc chữa bệnh. Đặc biệt sử dụng nhiều và phổ biến nhất là rễ và củ.

Theo sách “Danh y biệt lục” thì ý nghĩa của tên  tam thất bởi cây có 3 đến 7 lá chét hoặc tam thất từ lúc gieo đến lúc ra hoa là 3 năm và thu hoạch rễ là 7 năm.

Thành phần khoa học có trong tam thất bắc

Thành phần chính và đem lại giá trị y học lớn đó là:  Saponin (4,42-12,00%), thuộc kiểu protopanaxadiol và protopanaxatriol.

Các thành phần khác: notoginsenoid, α-guaien, β-guaien và octadecan,  flavonoid, phytosterol (β-sitosterol, stigmasterol, daucosterol), polysaccarid.

Gồm 16 loại acid amin khác như:

  • phenylalanin
  • leucin
  • isoleucin
  • valin
  • prolin
  • histidin
  • lysin
  • cystein
  • Các chất vô cơ như Fe, Ca.

Các thành phần này có tác dụng cầm máu, tiêu ứ huyết, tiêu sưng và nhiều công dụng khác.

Xem thêm: Hoa tam thất: 15 công dụng chữa bênh thần kỳ ít ai biết

Đặc điểm thực vật

Tam thất bắc là cấy trồng lâu năm, từ lúc trồng tới lúc nở hoa là 3 năm và thu hoạch củ là thêm 4 năm nữa. Chính vì thế nên trong dân gian người ta gọi loài này là tam thất.

Cây tam thất khá nhỏ, chiều cao chỉ khoảng 30 – 50cm, mỗi lá có khoảng 5 -7 chét. Lá có hình mác và viền răng cưa, hai mặt có lông cứng ở gân.

Hoa tam thất màu xanh, mọc thành từng cụm. Nụ hoa non có nhiều dược tính hơn hoa đã già.

Quả tam thất khi chín mọng chuyển thành màu đỏ. Trong mỗi quả có 2 hạt hình cầu màu trắng.

Củ tam thất có hình con quay, sần sùi nhiều mấu, vỏ khá cứng, màu đen xám, vỏ có nhiều vết sọc nhăn. Bên trong ruột có màu vàng xám, đặc, vị hơi ngọt đắng, có mùi thơm nhẹ.

Khu vực phân bố

Tam thất bắc phân bố rộng rãi ở các quốc gia Đông Bắc Á ở núi cao có khí hậu lạnh như: Triều Tiên, Trung Quốc và Hàn Quốc.

Ở Việt Nam, tam thất bắc rất quý giá, nên luôn được bảo vệ và phát triển chúng ở một số tỉnh miền núi phía bắc ở độ cao từ 1500m so với mực nước biển như: Sapa, Lào Cai, Yên Bái, Lạng Sơn… Chính vì thế mà cây tam thất bắc ở nước ta lại có giá trị chữa trị bệnh cao hơn tam thất ngoại nhập.

Thu hoạch và sơ chế

Tam thất bắc được thu hoạch vào mùa thu trước khi nở hoa. Thường thu hoach khi cây dã đủ tuổi rừ 5 đến 7 năm trở lên, cây càng lâu sẽ càng quý.

Tam thất dùng được tất cả nhưng chủ yếu nhất vẫn là sử dụng hoa và củ:

  • Hoa tam thất thường được thu hái và sấy khô để dùng làm trà.
  • Củ tam thất có thể sao khô hoặc thái lát tương ngâm rượu, ăn sống, chế biến cùng món ăn
  • Ngoài ra, củ tam thất còn được phơi khô và tán bột, đựng trong hũ kín để dùng dần.

Các loại tam thất hiện nay

Dựa vào sự sinh trưởng phát triển, đặc điểm và những giá trị của tam thất đó mà ta phân ra làm 3 lại tam thất chính đó là: Tam thất bắc, Tam thất nam, Tam thất rừng.

Củ tam thất bắc: Đặc điểm là bề mặt sần sùi, thân củ dài tròn khác nhau có hình thù không ổn định, Các vân trắng, có nhiều mấu nhỏ, có nhiều rảnh chìm cam nâu to nhỏ khác nhau không đồng đều. Để lâu năm thì có càng nhiều mấu nhỏ và kích thước sẽ càng lớn.

Vỏ tam thất bắc có màu xám, càng già thì màu càng đậm. Củ có màu vàng đậm do có đất bám, rửa đi sẽ xám lại. Ruột có màu trắng ngà giống với màu ngà voi để lâu năm. Tam thất bắc có vị đắng, ngậm lâu trong miệng thấy ngọt, tính nóng nên cầm máu bổ huyết, còn dùng cho các vết thương hở nhanh lành.

Củ tam thất nam: Tam thất nam có hình dạng như củ khoai tây. Kích thước phổ biến thường từ 2 đến 3cm, thân củ có các vết lõm màu đen nhỏ, có ít vết lằn nhỏ nhưng không sâu, bề mặt nhẵn.

Vỏ của tam thất nam có màu trắng ngà pha với xám nhưng không đậm. Có vị cay, tính nóng chủ yếu dùng để trị chướng bụng đầy hơi, chữa rối loạn kinh nguyệt.

Củ tam thất rừng: Bề mặt sần sùi, thân củ dài và phân thành nhiều khúc nhỏ, có nhiều rễ nhỏ bao quanh nhưng không dài. Do mọc hoang nên kích thước và hình dạng không đồng đều. Củ tam thất rừng trông rấy giống sâm ngọc linh, do đó nếu không có chuyên môn sẽ rất khó có thể phân biệt.

Đặc điểm củ tam thất rừng là khi còn non sẽ có màu nâu pha lẫn xanh nhạt, càng về già lại càng sẫm lại, ruột càng xám hơn. Vị của tam thất rừng đắng hơn tam thất bắc, càng về lâu năm thì dược tính càng cao và chất lượng càng tốt. Giá bán của tam thất rừng rất đắt, có tiền còn khó có thể mua được.

Những tác dụng của Tam thất mang lại

Theo những tài liểu cổ thì tam thất là vị thuốc nam quý hiếm có tác dụng bồi bổ cơ cơ thể, tăng cường sức khỏe và sánh ngang với nhân sâm.  Ngoài ra tâm thất còn có tác dụng chữa nhiều bệnh khác nhau như:

Tác dụng cầm máu, ứ huyết, tiêu sưng

Có thể nói, tam thất bắc có tác dụng rất tốt đối với phụ nữ sau sinh. Nó giúp người mẹ tẩy huyết cũ, sinh huyết mới, tăng cường bổ máu, tan huyết ứ đọng vì nó chứa nhiều khoáng chất tốt như canxi, sắt,..

Đây là vị thuốc có tác dụng cầm máu hàng đầu trong các dược liệu. Đối với phụ nữ sau sinh, tam thất bắc giúp thay máu, tẩy máu cũ tạo máu mới, cơ thể khỏe mạnh và tràn đầy sức sống. Đối với các trường hợp bị tai nạn hoặc chấn thương, tam thất có tác dụng tẩy các tụ máu tồn ứ bên trong hiệu quả.

Hướng dẫn sử dụng:

  • Dùng khoảng 2 – 3g bột tam thất đem pha với nước ấm để uống.
  • Ngày uống 3 lần, mỗi lần cách nhau khoảng 6 – 8 tiếng.

Giúp phòng ngừa và hỗ trợ điều trị ung thư hiệu quả

Flovonoid và Saponin có trong củ tam thất bắc có khả năng gây ức chế các tế bào ung thư phát triển, ngăn chặn di căn của khối u và bướu, trợ sức trợ lực, chống lại sự lão hóa tế bào,… từ đó kéo dài sự sống cho người bệnh.

Cải thiện chứng đau thắt ngực

Đau thắt ngực là một trong những nguyên nhân tắc nghẽn động mạch vành hoặc rối loạn chức năng vi mạch vành gây nên. Tam thất có tác dụng giúp cải thiện triệu chứng co thắt ngực và cải thiện sức khỏe người bệnh.

Đối với những người bị đau thắt ngực không rõ nguyên nhân. Bệnh nhân nên khám chuyên khoa và nhờ chuyên gia tư vấn cụ thể về liều lượng tam thất.

Cách dùng:

  • Hòa khoảng 3-6g bột tam thất với 500ml nước ấm để uống.
  • Ngày sử dụng 1 lần, uống trước hoặc sau bữa ăn.

Có tác dụng đối với các bệnh về tim mạch

Hoạt chất noto ginsenosides có trong củ tam thất có tác dụng ngăn ngừa xơ vữa động mạch, giãn mạch, tăng khả năng chịu đựng khi cơ thể bị thiếu oxy. Ngoài ra cũng có khả năng ức chế sự thẩm thấu của mao mạch, giảm tổn thương ở võ não do thiếu máu. Từ đó góp phần ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm như: rối loạn nhịp tim, đau tim, suy tim, cao huyết áp.

Hướng dẫn sử dụng:

  • Lấy 1g bột tam thất pha với nước ấm uống, ngày 3 lần, mỗi lần cách nhau 6-8 tiếng. Uống liên tục trong 30 ngày.

Khắc phục chứng ra máu sau sinh

Sau sinh hết sản dịch lại ra máu tươi đó là hiện tượng kinh non sau sinh. Hiện tượng này tương tự như thời kỳ kinh nguyệt của phụ nữ. Hiện tượng này thường xuất hiện vào khoảng 4 – 6 tuần sau khi sinh và kéo dài từ 3 – 5 ngày.

Cách dùng:

  • Tán mịn 100g bột tam thất.
  • Mỗi lần dùng khoảng 8g bột tam thất hòa với nước cơm để uống.
  • Ngày uống 2 – 3 lần, cho đến khi triệu chứng ra máu được khắc phục.

Chữa suy nhược cơ thể

Suy nhược cơ thể là triệu chứng mệt mỏi toàn thân, thời gian mắc bệnh có thể kéo dài ít nhất 6 tháng. Bệnh gây nên bởi công việc căng thẳng kéo dài khiến bạn thường xuyên mệt mỏi, hay ốm vặt và uể oải cả ngày ?

Các nguyên nhân khiến cơ thể suy nhược như: thiếu máu thiếu sắt, hạ đường huyết, rối loạn giấc ngủ, nhiễm trùng toàn thân, tăng bạch cầu đơn nhân, suy giảm miễn dịch, thay đổi nồng độ hormone của vùng dưới đồi – tuyến yên – tuyến thượng thận, huyết áp thấp…

Cách thực hiện:

  • Chuẩn bị 12g tam thất, 40g sâm bổ chinh, 40g ích mẫu, 20g kê huyết đằng, 12g hương phụ.
  • Đem các nguyên liệu đi tán nhỏ, bảo quản trong lọ thủy tinh.
  • Mỗi ngày dùng khoảng 30g hỗn hợp này để sắc lấy nước uống.

Tùy vào tình trạng cụ thể mà bệnh nhân có thể sử dụng với liều lượng khác nhau.

Bài thuốc chữa rong huyết, huyết ứ, rong kinh do bế kinh

Cách dùng tam thất:

  • Chuẩn bị khoảng 4g tam thất, 12g ngải diệp, 12g ô tặc cốt, xuyên nhung, đơn bì, đương quy, đan sâm mỗi vị 8g, ngũ linh chi, một dược mỗi vị 4g.
  • Cho các vị thuốc vào ấm sắc lấy nước uống.
  • Kiên trì mỗi ngày 1 tháng, khoảng 1 tháng thì có thể ngưng.

Chữa chứng đau bụng kinh, máu kinh ra nhiều

Bài 1:

– Thực hiện:

  • Dùng khoảng 6 – 10g tam thất nam để sắc lấy nước uống hoặc ngâm rượu.
  • Mỗi ngày uống 1 lần, trước kỳ kinh khoảng 1 tuần.

Bài 2:

– Thực hiện:

  • Tam thất nam, hồi đầu dùng với lượng bằng nhau, sau đó đem đi tán mịn.
  • Mỗi lần dùng khoảng 2 – 3g đun với nước sôi để uống.
  • Ngày uống khoảng 3 lần, kiên trì khoảng 7 ngày/liệu trình.

Tam thất có tác dụng kích thích thần kinh, giải stress tốt, chống trầm cảm

Sử dụng chất dịch tiết ra từ rễ kết hợp với 5g linh chi sắc uống trong ngày giúp cơ thể khỏe khoắn sảng khoái xua tan căng thẳng mệt mỏi sau một ngày dài.

Ngăn ngừa lão hóa, xóa tàn nhang, nếp nhăn, làm đẹp da

Vì có tác dụng thanh lọc máu, thúc đẩy tuần hoàn máu, đẩy huyết cũ, sinh huyết mới nên tam thất bắc giúp chị em phụ nữ có làn da căng tràn sức sống, tiêu trừ các vết nám, tàn nhan, nếp nhăn hay các vết thăm do mụn để lại.

Những đối tượng nên và không nên sử dụng tam thất

Tam thất cũng như một số loại thảo dược khác. Đây là một thảo dược với rất nhiều công dụng trong điều trị bệnh. Tuy nhiên tam thất vẫn có thể có ảnh hưởng tới một số trường hợp khác khi sử dụng.

Đối tượng nên sử dụng

  • Người suy giảm chức năng sinh lý.
  • Phụ nữ sau sinh bị rong huyết, suy nhược cơ thể.
  • Người bị mắc bệnh tim mạch.
  • Người bị chấn thương, bầm tím, tụ máu.
  • Người bị rối loạn tuần hoàn máu.
  • Bệnh nhân ung thư, sau xạ trị.

Những trường hợp không nên dùng tam thất

  • Trẻ em không nên sử dụng tam thất.
  • Phụ nữ mang thai không nên dùng tam thất vì có nguy cơ gây xảy thai hoặc dị tật thai nhi.
  • Người bị tiêu chảy không nên dùng tam thất.
  • Những người có cơ địa quá nóng hoặc quá lạnh cũng không hợp với tam thất. Khi uống vào sẽ xuất hiện các triệu chứng như nổi mề đay, mẩn ngứa, nóng ran người…

Lưu ý, thận trọng khi sử dụng dược liệu tam thất

Tam thất là thảo dược thiên nhiên khá lành tính. Tuy nhiên các bác sĩ đông y vẫn có những khuyến nghị người bệnh cần lưu ý những vấn đề sau:

  • Đối với những người quá nóng, nếu uống tam thất trong thời gian dài có thể gây ra phản ứng mẫn cảm gây ngứa, mụn nhọt hoặc dị ứng… Bạn nên dùng tam thất tùy theo cơ địa.
  • Bởi bản chất của tam thất là lạnh, nên nó sẽ khiến cho tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn. Do đó tuyệt đối không sử dụng tam thất để điều trị bệnh trong thời kỳ cơ thể bị lạnh.
  • Bị rong kinh không nên sử dụng tam thất bởi vì nó có thể kích thích dòng chảy kinh nguyệt lâu hơn.
  • Không nên dùng chung tam thất với các loại trà để không làm giảm tác dụng của tam thất. Chuyên gia khuyến khích sử dụng 1 mình tam thất để có hiệu quả tối đa
  • Không nên sử dụng quá 9g tam thất mỗi ngày.
  • Mang thai không nên sử dụng tam thất bởi nó có thể gây ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.

Tương tác có thể xảy ra với tam thất: Tam thất có thể gây ra tương tác với một số thuốc, thực phẩm chức năng hay dược liệu khác mà bạn đang sử dụng. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi dùng, bạn nên tham khảo ý kiến từ bác sĩ hoặc thầy thuốc trước khi muốn sử dụng tam thất.

Lơi kết:

Trên đây là những thông tin khá đầy đủ về tam thất được các chuyên gia đến từ Healthvn247 tổng hợp lại từ các nguồn uy tín và chính thống. Các thông tin đều được các chuyên gia, bác sĩ đầu ngành kỳ công nghiên cứu đưa ra đảm bảo bạn đọc có 1 nguồn thông tin hữu ích.

Mong rằng mọi thông tin trên có thể giúp bạn đọc hiểu rõ hơn những công dụng cũng như hạn chế khi sử dụng tam thất. Nếu như vẫn còn băn khoăn hay lo lắng, bạn nên thăm hỏi ý kiến của chuyên gia trước khi sử dụng.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây